Cinque Terre
Sultan Abdulhamid Han Bütün Osmanlı Coğrafyasını Fotoğraflaştırdı Murat Öztürk
Y
resim
ağlı boya resim, ahşap işlemeciliği gibi sanatlara olan alakasını bildiğimiz Sultan Abdülhamid’in, bir merakı daha vardı: Fotoğrafçılık... Aslında fotoğraf, Sultan Abdülaziz devrinden itibaren saraya girmiş, Ermeni Abdullah Biraderler, “Ressam-ı Hazreti Şehriyâr” ismiyle saray fotoğrafçısı olarak vazifelendirilmişlerdi. 

Fakat Sultan Abdülhamid devrinde fotoğrafçılık daha büyük bir ehemmiyet kazandı. Bu sanatı bir nevi hobi olarak gören Abdulhamid Han, fotoğraflarla birlikte fotoğraf makinelerine de merak duyardı. Yıldız Sarayı’na, stereostopik resimlerde kullanılan plaklar, ilk keşfedilen fotoğraf makinesi ve benzeri nesneler onun devrinde girdi.

Şahsi Hobisiydi

Ahmet İhsan Tokgöz’ün hatıralarından öğrendiğimize göre Serveti Fünun dergisinin resimli olarak çıkabilmesi için maddi destek sağlayan Sultan Abdülhamid, klişeye aktarılma işlemini yapacak bir hakkakın Osmanlı topraklarına getirilmesiyle de yakından alakadar oldu. 

Bunun yanında Sultan, 1880’lerden itibaren, biraz da siyasi sayikle, Abdullah Biraderler, Vichen, Hovsep ve Vasilaki Kargopoula gibi fotoğrafçılara sipariş vererek imparatorluğun her tarafını fotoğraflatmaya başladı. Kudüs’ten Hicaz’a, Yunanistan’dan Irak’a kadar kocaman bir coğrafyada çekilen enstantaneler giderek albümler hâline geldi. Sarayı ziyaret eden devlet adamları, memleketin her bir köşesindeki camiler, karargâhlar, tarihî binalar, arkeolojik sahalar ve tabii güzellikler hep bu albümlerde yer buldu. O yıllarda dünyanın en büyük arşivine dönüşen koleksiyon 962 albüm ve 35 bin 535 fotoğrafı barındırıyordu. 

Payitahtın Değişimi

Bu fotoğraflar Osmanlı coğrafyasının tamamına ışık tuttuğu gibi, payitaht olan İstanbul’un detaylarını da aydınlatacak mahiyette. İşte bu albümlerden İstanbul’a ait bazı fotoğraflar, yaklaşık 130 yıl sonra yeniden çekilerek sergiye dönüştürüldü.  

“Geçmişten Geleceğe İstanbul’a Bakış: Yıldız Albümleri ve Eminönü Hanları” isimli sergi, Osmanlıdan günümüze şehrin ne kadar değiştiğini bütün açıklığıyla ortaya koyuyor. Üniversite öğrencilerinin çektiği fotoğraflar, eski karelerle birlikte sergileniyor. 

Sultan Abdülhamid’in 19. yüzyıl sonları ve 20. yüzyıl başlarında hazırlattığı albümlerden yola çıkarak bir çalışma yaptıklarını anlatan İstanbul Şehir Üniversitesi İletişim Fakültesi Öğretim Görevlisi Elif Gülen; 

“Yıldız Albümleri olarak bilinen bu fotoğraf albümleri hazırlanırken sadece İstanbul değil bütün Osmanlı coğrafyası fotoğraflanmıştı. Bu çalışma geç Osmanlı dönemi hakkındaki en önemli görsel arşiv olma özelliği taşıyor. Öğrencilerimiz bu albümlerden seçilen İstanbul fotoğraflarını yeniden çekerek bu sergiyi hazırladılar, değişimi belgelediler” diye konuştu. 

Başlık Yazar
Sultan Abdülhamid Han'ın Mülkleri Rahim Er
Sultan Abdulhamid Han'ın Milliyetçiliği Necip Fazıl Kısakürek
Sultan Abdulhamid Han Tıbbiyeye Çok İhtimam Gösterdi Prof. Dr. Ekrem Buğra Ekinci
Burma (Myanmar) Müslümanları II. Abdülhamid Han'ı Dillerinden Düşürmezdi Prof. Dr. Ahmet Şimşirgil
Yıldız Hamidiye Camii Rahim Er
Sultan Abdülhamid Han’ın Naaşı Önünde Ahmet Refik
Sultan Abdülhamid Han'ı Tanımak Prof. Ekrem Buğra Ekinci
Yahudilerin Sultan Abdulhamid Han’a Teşekkürü Prof. Dr. Ahmet Akgündüz
Sultan Abdulhamid Han'ın Efsanevi Mirası Prof. Dr. Ekrem Buğra Ekinci
Sultan Abdülhamid Han’nın İçtimai Siyaset Anlayışı Melik Arvas
Sultan Abdulhamid Han’ın İspanyol Elçisine Verdiği Muhteşem Cevap Ö. Serdar Akın
Sultan Abdülhamid Han’ın Osmanlı Devleti İle Japonya’yı Mukayesesi Doç. Dr. F. Şayan Ulusan Şahin
Sultan Abdülhamid Han ve Müşfika Hanım Ö. Serdar Akın
Sultan Abdülhamid Han’ın Verdiği Ders Vakanüvis
Sultan Abdülhamid Han'ın Dış Siyasetteki Hassasiyeti Ö. Serdar Akın
Sultan Abdülhamid Han’ın Söğüt Bölüğü Tahsin Paşa
Sultan Abdulhamid Han Bütün Osmanlı Coğrafyasını Fotoğraflaştırdı Murat Öztürk
Abdülhamid Han’ın Ramazan-ı Şerif ve Hırka-i Saadet Ziyaret Günleri Şadiye Osmanoğlu
Mazlum Bir Padişah: Sultan Abdülhamid Han Rahim Er
Sultan Abdülhamid Eğitim ve Araştırma Hastanesi Rahim Er
Sultan İkinci Abdülhamid Han ve Eğitim Politikası Ayhan Çiftçi
Üç Kıtanın Son Hükümdarı Sultan İkinci Abdülhamid Han İbrahim Akkurt
İttihatçı Basının Abdülhamit Hân Düşmanlığı Yavuz Bahadıroğlu
Sultan Abdülhamid Han’ın Habeşistan Siyaseti Prof. Dr. A. Hâluk Dursun
Abdülhamit Han'ın Büyük Bir Kültür Hizmeti: Yıldız Kütüphânesi Ö. Serdar Akın
II. Abdülhamid Han'ın ABD Elçisine Anlattıkları Yavuz Bahadıroğlu
Abdülhamid Han’ı ‘‘Gazi’’ Yapan Zafer 1897: Türk-Yunan Savaşı Ömer Faruk Yılmaz
Sultan Abdülhamid Han Zamanda Ermeniler İle İlgili Bir Muhtıra-i Hümâyûn Mehmet Hocaoğlu
Sultan Abdülhamid Han Ekonomik Krizi Nasıl Aştı? Ziya Şakir
Dolmabahçe Sarayında Bayramlaşma Merasimi Şadiye Osmanoğlu
Sultan Abdülhamid Han’ın İsmini Yaşatan Hizmeti: Hamidiye Etfal Hastanesi Göksel Erdoğan
Abdülhamid Han’a Kızıl Sultan Diyen Kimlerdi? Mehmet Hocaoğlu
Sultan Abdülhamid Han’ın En Büyük Projesi: Hicaz Demiryolu Cüneyt Teke
Sultan Abdülhamid Han’ın Türkçe Hassasiyeti Prof.Dr.Vahdettin Engin
Sultan Abdülhamid Han’ın İsmini Yaşatan Hayırlı Bir Hizmeti: Hamidiye Suyu Abdullah Zülgaip Akkuş
Abdülhamid Han’ın Büyük Din Gayreti Nurettin Topçu
Sultan Abdülhamid Han’ın Fazilet Mirası: Darülaceze Selman Keklik
Sultan Abdulhamid Han'ın İleri Görüşlülüğü Sara Korle
Sultan Abdülhamid Han'ın Uzak Doğu Siyaseti Editör
Sultan Abdülhamid Han'ın Büyük Basiret ve Cesareti Editör
Çanakkale’nin Gerçek Kahramanı Bir Devrik Sultan: “Abdulhamid Han” Resul Tosun
Sultan Abdulhamid Han'ın Tıp ve Eczacılığa Verdiği Büyük Önem Said N.Duhani
Sultan Abdülhamid Han Devrinde Yıldız Saray’ından Bir Hatıra Ayşe Osmanoğlu
Sultan Abdülhamid Han’a Çirkin İftira Ö. Serdar Akın
Sultan Abdülhamid Han’ın Şefkat ve Merhameti Ziya Şakir
Sultan Abdülhamid Han’ın Tahtan İndirilmesine Japonlar Müteessir Oldu Abdurreşid İbrahim
Sultan Abdülhamid Hân’dan Van’a Kitap M. Ali Demirbaş
Sultan Abdülhamid Han'ın, Günlük Meşguliyetleri Ziya Şakir
İleri Görüşlü Sultan: II. Abdülhamid Han Yrd. Doç. Dr. Mustafa Şeker
Sultan Abdülhamid Han Hayranı Bir Yunanlı Yazar Tercüme eden: Hayrettin Turan
Sultan Abdülhamid Han’ın Dinî Hassasiyeti Ve İnce Siyaseti Ziya Şakir
Sultan Abdülhamid Hanı Şifaya Kavuşturan Dua Ziya Şakir
Sultan Abdülhamid Han Siyasette Olduğu Gibi Sanatta da Dehaydı Ziya Şakir
Abdülhamid Han’ın Kıyas ve İctihad İle İlgili Fikirleri Ö. Serdar Akın
Sultan Abdülhamid Han'ın Cesaret ve Vakârı Ö. Serdar Akın
Sultan Abdulhamid Han'ın Ecdadı Karakeçili Aşireti ve Ertuğrul Gazi'ye Vefası M. Şakir Ülkütaşır
Amerikalı Bir Doktorun Gözü İle Abdülhamid Han ve Hamidiye Hastahanesi Dr. Hasan Fevzi Batırel
Sultan Abdülhamid Han'ın Ramazan-ı Şerif Hassasiyeti Prof. Dr. Vahddin Engin
Güney Afrika'dan Sultan'a Mektup Var Osman Sarper
Sultan II. Abdülhamîd Han Editör