Muhteşem Bir Hatırat: Gazavât-ı Hayreddîn Paşa

Zahid Demir 11.08.2026 97

B
Zahid Demir - Siyaset Bilimci
Zahid Demir - Siyaset Bilimci
üyük Türk Amirali Barbaros Hayreddin Paşa hatıralarını, denizci, şair ve yazar dostu Seyyid Murâd Çelebi’ye (Murâdî) Türkçe olarak yazdırdı. Osmanlı literatüründe "Gazavâtnâme" (hatırat) türünün en orijinal ve değerli eserlerinden kabul edilmektedir. İstanbul, Vatikan, Berlin, Stuttgart, Kahire, Madrid, Paris ve Londra kütüphanelerinde çeşitli yazma nüshaları bulunmaktadır. En eski nüshası Vatikan’dadır.

Hatırat’ın Tercüme Edildiği Yabancı Diller

Arapça:

Kitâbü Gazavât-i Urûc Hayreddîn: A. Nûruddin Abdilkaadir (Cezayir, 1934).

Fransızca:

Les Deux Exploits de Aroudj et de Khair-Eddin (Fransa / Paris, 1831), Fondation de la Régence d'Alger, Histoire des Barberousses, Chronique Arabe du XV'e Siécle, Expédition de Charles-Quint: Sander Rang ve Ferdinand Denis (Fransa / Paris, 1837).

Macarca:

Török Törtenitirok: Joseph Thury (Macaristan / Budapeşte, 1896).

İspanyolca:

Cronica de Los Barbarojas: F. Lopez Gomara (İspanya / Madrid, 1854) .

La vida y Historia de Hayreddin Barbaroxa: Luis de Alçamora (İspanya / Madrid, 1578 - Palermo'da Biblioteca Comunale'de bulunmaktadır).

İtalyanca:

La Vita e la Storia di Ariadino Barbarossa: Giovan Luidigi Alcamora (İtalya / Palermo, 1884, 1887).

Le Gazavât di Hayreddin Barbarossa: Aldo Gallotta (İtalya / Napoli, 1970).

Türkçe:

Barbaros Hayreddin Paşa Hatıraları İstanbul Üniversitesi Kütüphanesi Türkçe Yazmalar Bölümü 2639 numarada bulunmaktadır.

Türkiye’de ilk defa Vatikan nüshasından az bir kısmı Latin harfleriyle 1963 yılında ''Hayat Tarih Mecmuası’'nda yayımlandı.

İstanbul Üniversitesi Kütüphanesi’ndeki nüshası daha sonra M. Ertuğrul Düzdağ tarafından sadeleştirilerek, iki cilt halinde ''Tercüman Gazatesi 1001 Temel Eser'' serisinden basıldı.

Dünyada en kıymetli hatırat türünden olan Barbaros Hayreddin Paşa'nın Gazavatnâmesi, 1578'de İspanyolcaya, 1837'de Fransızcaya, 1896'da Macarcaya tercüme edildiği halde, maalesef Türkçeye ancak 1965 yılında bir kısmı sadeleştirilerek yayımlandı. İstanbul Üniversitesi Kütüphanesi’nde bulunan bu kıymetli eseri, Osmanlıca alfabenin bilinmemesinden dolayı, bugüne kadar üniversitede okuyan on binlerce öğrenciden kaçı haberdar oldu, kaçı okudu?


Kaynak:

Barbaros Hayreddin Paşa'nın Hatıraları - Tercüman, 1001 Temel Eser

Barbaros Hayreddin Paşa'nın Hatıraları - Yılmaz Öztuna


İlgili Makaleler

Medeniyetimiz
Nasıl Bir Millî Eğitim?
Ü lkemizde 80-90 senedir ilk ve ortaöğretim tarih derslerinde, milattan önce yaşamış, aşağıda isimleri yazılı milletler ve devletler okutuldu. Bunlardan bir kısmı: “Babiller, Asurlar, Sümerler,…
Medeniyetimiz
Kars'ın Hazin Günü
Ç
ar Nikola’nın güvenip Kafkasya’ya genel vali olarak gönderdiği Varansov Taşkov ciddi bir enerji sahibiydi. Türkler arasındaki kaynaşmayı ve çalışmayı da görerek bu azimlerini yenmek için, Çar’dan aldığı direktifle Kars’ta bir abide yapılmasına karar verdi. Bu abide, 93 Harbi’nde Kars’a giren ilk Rus askerlerinden,…
Kars'ın Hazin Günü
Medeniyetimiz
Türk Asrı!
C
ihan imparatorluğumuzu kaybettiğimiz geçen asır boyunca adeta sürünerek, burnumuzdan soluyarak, tarihin hiçbir devrinde olmadığımız şekliyle edilgen (büyük güçlerin uydusu) bir halde yaşadık.

Çağımızın ünlü mütefekkiri (düşünür) üstad Necip Fazıl, bu korkunç durumu, şu ibretlik cümlesi ile dile getirir: ‘O yükseklik, o…
Türk Asrı!
Medeniyetimiz
1915'te Çanakkale’de Türk

İngiliz’in vakit vakit gemi ile siperden

Yine bolca gülle, bomba savurduğu bir gündü
Hızlı hızlı geçiyordum, tehlikeli bir yerden
Birden bire gözlerime büyük bir şey göründü.
Böyle büyük görünen şey pek küçük bir insandı.
Fakat bana çok dokundu ayaklarım bağlandı.

          **********

Ateşlerin yaladığı bu düzlükten geçenler…

1915'te Çanakkale’de Türk
Medeniyetimiz
Müstesna Bir Padişah IV. Murad Han
B
ağdat Fatih'i IV. Murad Han üstün zeki, çok güçlü, kahraman, cesur bir padişah idi. Bu yöndeki bazı hususiyetleri aşağıdadır:

“Korku hissine tamamen yabancıydı. Yayını çektiği bir ok, bir tüfek mermisinden daha uzağa giderdi. Attığını derhal devirmede mâhir idi. Ağabeyi II. Osman (Genç Osman) gibi bütün sporlarda en…
Müstesna Bir Padişah IV. Murad Han
Medeniyetimiz
Konya'nın Unutulan İslâm Âlimi: Abdullah Fevzi Efendi
A
bdullah Fevzi Efendi (Tanrıkulu), 1883 yılında Konya’nın Bozkır ilçesi Hocaköy’de doğdu. Babası Yusuf Efendi, annesi Fatma Hanım’dır. Baba ve dedeleri de kendisi gibi ilim ve tasavvuf ehlidir. İlk tahsilini köyünde yaptıktan sonra Konya’ya geldi. Osmanlı Devleti’nin son zamanlarında Konya’nın ilim erbabı ve eşrafının…
Konya'nın Unutulan İslâm Âlimi: Abdullah Fevzi Efendi
Medeniyetimiz
Valide Sultan’ın Vakfiyesi
İ

stanbul’da Hadice Turhan valide sultanın, 1597 yılında başlatıp 1665 yılında tamamlattığı Yenicamii külliyesinin Süleymaniye Kütüphanesi’nde Yenicamii kitapları arasında 150 numarada kayıtlı 168 sayfalık Türkçe bir vakfiyesi vardır. 19x30 cm ebadında bu vakfiye, mimari külliye kadar değerlidir. Terazinin bir gözüne…

Valide Sultan’ın Vakfiyesi
Medeniyetimiz
Barbaros Hayreddin Paşa’nı Fransa Seferi
B
arbaros Hayreddin Paşa Fransa'nın Osmanlılar'dan yardım isteği üzerine 28 Mayıs 1543'te yüz on gemilik bir filo ile Nice seferine çıktı. Mesina, Reggio ve Ostia gibi İtalya sahillerini vurduktan sonra Marsilya'ya vardı. Burada Fransızlar tarafından merasimlerle karşılandı. 

On altı gün Marsilya'da kalan Hayreddin Paşa,…
Barbaros Hayreddin Paşa’nı Fransa Seferi
Medeniyetimiz
Kıbrısın Fethi
A

ltıncı Taaruz

Bundan önceki beş taarruzda Türkler istedikleri neticeyi elde edememişlerdi. 1 Ağustos 1571 Çarşamba sabahı altıncı Türk taarruzu başlatıldı. Bu taarruzda ellerinde gürzleri olduğu halde komutanların da taarruza katıldıkları görülüyordu. Bu hadise askerleri coşturmuştu. Çok şuurlu ve akıllıca bir ölçü…

Kıbrısın Fethi
Medeniyetimiz
Yiğit Düştüğü Yerden Kalkar
T

oplumları bozan en mühim sebep taklittir. O bozulma dönemi başlamaya görsün. Süreç çok çabuk gelişir.

Batı tâlim ve terbiyesi (eğitim ve öğretimi) kendi istikâmetinde milletimizi yönlendirmeye başladı. Şimdi ufak değişmelerle bu eğitim yıllardır devâm ediyor. Mustafa Necâti ile başlayan seküler eğitim…

Yiğit Düştüğü Yerden Kalkar
Medeniyetimiz
Bu Medeniyetten Ders Çıkarmalıyız
M
üslüman olmadıkları hâlde, davet edildikleri toplantıda İslama ve Müslümanların ilim ve fen sahasındaki  çalışmalarına  hayranlıklarını ifade eden  iki konuşmacının beyanları şöyledir:

Dünyanın en büyük teknoloji şirketlerinden birinin yönetim kurulu başkanı Bayan Carly Fiorina, ana konuşmacı olarak davet edildiği, "Te…
Medeniyetimiz
Maarif Modelinde “Türk Dünyası” Vurgusu!
Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli” tek boyutlu tartışıldı ve çoktan gündemden çıktı.

Atalarımızın “Marifet iltifata tabidir/İltifatsız meta zayidir” kabilince biz her zaman iyiye iyi, yanlışa yanlış, doğruya doğru, güzele güzel demeye devam edeceğiz. Çünkü kalem mesuliyeti bunu gerektirir.
 
Önce bir eleştiri ile başlayalım.…