Cinque Terre
Rusların Güney Kafkasya'yı İşgali ve Etnik Siyaset Dr. Telman Nusretoğlu
Y
resim

aklaşık iki asırdır müstemleke güçlerinin kışkırtmasıyla Anadolu’dan Güney Kafkasya’ya terör ve hıyanet rüzgârları estiren, coğrafyamızın istikrar ve huzurunu bozan Ermeni silahlı güçleri için nihayet hesap günü geldi. 

Gelinen noktada, tarihî Müslüman Türk yurdu olan Revan Hanlığı topraklarında safha safha meydana getirilen Ermeni proje devletinin işgalci siyaseti, elbette ki Rusya’nın Kafkasya ve Anadolu siyasetinden tecrid edilerek anlaşılamaz. Meselenin siyasi-stratejik önemi, tarihî seyri ve arka planındaki hesaplarla alakalı ana hatlarıyla bilgi sunmakta fayda görüyorum…

Çarlık Rusya’sının 1552 yılında Kazan Hanlığı topraklarını işgal etmesinden itibaren Karadeniz’den Hazar’a uzun asırlara yayılan bir Türk-Rus mücadelesi başlamış, Terek ve Kuban Nehirlerinin kıyılarına kadar ulaşan Çarlık Ordusu, önce Kuzey Kafkasya’nın tamamını ardından da Güney Kafkasya’yı işgal etmeye başlamıştır. 

Çarlık Rusya’sı, Moskova dinî-ideolojik paradigması çerçevesinde Kafkasya’da kalıcı hâle gelebilmek için Ermeniler başta olmakla burada yaşayan Hristiyan milletleri tespit ederek onlarla iş birliğini geliştirmiş, işgal ettiği Azerbaycan topraklarının etno-demografik haritasını değiştirmek için bazı projeler uygulamıştır. Bunların en önemlisi Ermenileri dünyanın farklı bölgelerden getirerek Revan ve Karabağ Hanlığı topraklarında toplamak, oradaki Türk Müslüman nüfusu da göçe zorlayarak bölgede hâkimiyet kurmak olmuştur.

Yalan üretmekte mahir olan Ermenistan idaresi, güya Güney Kafkasya’nın yerleşik halklarından birisi olduklarını iddia etseler de, Rus işgali sonrasında kayıt altına alınan belgeler, dönemin Rus yetkililerinin itirafları, Ermenilerin belli bir hedef doğrultusunda işgal sonrasında sistematik olarak Revan ve Karabağ Hanlığı topraklarına yerleştirildiklerini ortaya koyuyor. 

1828 yılında Rusya’yla İran arasında imzalanan Azerbaycan topraklarını güney ve kuzey olarak ikiye bölen Türkmençay Antlaşması’ndan sonra Revan topraklarına yönelik kitlesel Ermeni göçüyle ilgili Tahran’a gönderilen diplomatik heyet içinde de yer alan Nikolay Şavrov açık ve net tespitler yapıyor: “XIX. asırda Güney Kafkasya’da sayıları 1,3 milyon olan Ermenilerin 1 milyondan fazlası bizim tarafımızdan bölgeye yerleştirilmiştir.”

Petro devrinden itibaren bölgede dağınık hâlde yaşayan Ermenilerin; Bakü, Derbent ve Şemahı gibi yine Müslüman Türk yurtları olan bölgelere toplanması, onlara bu vilayetlerde bir muhtariyet tesis etme fikrinin de Çarlık rejiminin güvenlik bürokrasisi arasında tartışıldığını biliyoruz. Bu Ermeni devleti projesinin niçin Revan ve Karabağ Hanlığı topraklarında uygulamaya sokulduğunu ise her iki hanlığın coğrafi mevkî göz önünde tutarak cevaplamak lazım. 

Revan topraklarında kurulan bugünkü Ermenistan’ın tarihî safahat içerisinde Türkiye’nin doğu vilayetlerine doğru genişleme hayali kurduğunu, Türkiye ile olan sınırlarının Rus Ordusu tarafından korunduğunu, Anadolu’dan Türkistan’a uzanan Türk coğrafi bütünlüğünü bozduğunu göz önünde tutarsak neden Revan Hanlığı sorusunu cevaplayabiliriz. 

Çarlık Rusya’sından Sovyetlere rejimler değişse de değişmeyen Türk karşıtı politikalar sonraları daha da geliştirilmiş, bağımsız Azerbaycan Cumhuriyeti Bolşevikler tarafından işgal edilince millî münevverler, siyaset adamları büyük bir kıyımdan geçirilerek ülke idaresi Ermenilere teslim edilmiştir. 1929 yılında Azerbaycan Komünist Partisi’nin Genel Sekreteri olan Ermeni asıllı Levon Mirzeyan’ın imzasıyla Nahçıvan’ın statüsüyle ilgili antlaşmalar da ihlal edilerek “Zengezur Koridoru” olarak adlandırdığımız topraklar Ermenistan’a hediye edilmiştir. Böylece Türkiye’yle Türkistan arasındaki kara bağlantısı kesilmiştir ki Azerbaycan Türklerine karşı yapılmış olan bu büyük ihanet ayrı bir yazının konusudur.