Cinque Terre
Sultan Abdulhamid Han'ın Hayatı Sahneleniyor Murat Öztekin
U
resim
sta oyuncu Ahmet Yenilmez, şu günlerde bütün Türkiye'ye bir ismi, tiyatro oyunuyla tanıtmak için yollarda. Sultan Abdülhamid'in hayatını, vefatının 100. yılında 'Usta' isimli oyunla sahnelere taşıyan Yenilmez, hem yazıp hem de oynadığı eseri, 81 vilayette, 100 noktada sergileyecek. Sultan'a alışılmışın dışında bir cepheden bakan oyun, günümüze dair siyasi mesajlar da içeriyor. Biz de geçtiğimiz cuma günü Bilecik'te turneye başlayan Ahmet Yenilmez'le yeni oyununu ve Sultan Abdülhamid'i konuştuk...

Neden Abdülhamid Han’ın hayatını sahnelere taşımak istediniz? 2018, Sultan Abdülhamid’in vefatının 100. yılı… Bugün yaşadığımız hadiseleri göz önüne getirdiğimizde hep onu hatırlıyoruz. Zira Sultan Abdülhamid’in gidişiyle Orta Doğu ve İslam coğrafyasında başlayan gerilimler hâlâ devam ediyor. Bu yüzden kendisinin önemi büyük...  

Sultan Abdülhamid’in bir hususiyeti daha var: Kendisi, bu topraklarda ilk modern tiyatro sahnelerinden birini Yıldız Sarayı’nda açan zat. Berlin ve Viyana’dan tiyatro ekipleri getirerek, oyunlar sahneletiyordu. Abdülhamid Han, günlük hayatta ters bir şeyler gördüğünde bir metin yazarak bunu tiyatro oyununa yansıtıyordu. Saraydakiler öyle bir hâle gelmişti ki “Bu akşam acaba hangimiz rezil olacağız” diye aralarında konuşuyorlardı. Bütün bunları göz önünde bulundurarak, Sultan Abdülhamid’e ayna tutma zamanının geldiğini düşündüm.

Sultan Abdülhamid bugüne kadar sahnelerde hakkıyla tanıtılabildi mi? Abdülhamid Han, birilerinin bütün günahları üzerine yıkmaya çalıştığı, bazılarının da üzerinden geçindiği bir zat. Bu noktada layıkıyla tanıtılamadığı ortada. Bende kendimden tek bir kelime bile katmadan bir oyun yazdım. Büyük Sultan'ı kendi sözleriyle anlatıyorum. Eserde geçen cümlelerin tamamını Abdülhamid Han'ın ve Şadiye Sultan’ın sözlerinden aldım. Prof. Dr. Vahdettin Engin’in danışmanlığında tarihî kitaplara ve hatıratlara dayalı olarak senaryoyu yazdım.

Sultan Değil İnsan

Abdülhamid Han bugüne kadar çok fazla yazıldı, çizildi. ‘Usta’ oyununda nasıl bir Sultan göreceğiz?
Oyunumuzda Sultan Abdülhamid’in insani cihetine vurgu yapıyoruz. Kendisi trajik bir hayat yaşamış, küçükken annesine dokunamamış bile. Zira annesi  verem hastasıymış. Baba olunca da, bir çocuğu yanarak vefat etmiş, bir çocuğu ise amansız bir hastalıktan gözünün önünde erimiş. Böylesine bilinemeyen, zorlu bir hayatı var Sultan'ın. Oyunumuzda da, onu travmalarıyla ve çaresizlikleriyle, insan olarak ele alıyoruz. Bunun yanı sıra ölen bir kediye cenaze merasimi yapıp, çalıştırılan hayvanlar için tatil günü ilan eden Sultan’ın merhametine vurgu yapıyoruz. İnsanlara, oyunumuzla “Ey ahali, bir asır önce yaşananlar böyleydi. Bugün yaşadıklarını bu aynaya bakarak yorumla” diyeceğiz.

Dostları ona ‘Ulu Hakan’ dedi, düşmanları ‘Kızıl Sultan’... Siz de oyununuza ‘Usta’ ismini vermişsiniz. Nereden geliyor bu isim?

Kendisi malumunuz sanatkâr biri, marangoz ustası. Bu hususta o kadar maharetli ki, Yıldız Sarayı’nda elinden çıkmış onlarca mobilya var. Bir de 33 yıl, mücadele ederek Osmanlının yıkılışını geciktiriyor. Bu da ustalık gerektiren bir maharet. Dolayısıyla Sultan Abdülhamid, usta değildir de nedir? Bu günümüze dair bir şeyler çağrıştırıyorsa da ziyanı yok.

Bir Derdiniz Yoksa Sahneden Silinirsiniz

Nasıl bir anlatım var Usta’da? Abdülhamid Han, Selânik’e sürgüne gönderilirken yanındakilerden biri de kızı Şadiye Sultan’dı. Bu sebeple oyun, kızı Şadiye Sultan’ın hayatı baz alınarak hazırlandı. “Bir insan hikâyesi anlatacaksak, bu kız evlat üzerinden olmalı” dedim.

Büyük bir şahsiyetin hayatını sahneye taşımak kolay oluyor mu? Oyunu tamamlamak tam 2,5 yılımı aldı. Bu iş çok veballi olduğu için önce benim “Bu oyun, oldu” demem lazımdı. Ciddi bir kaynak taraması yaptıktan sonra tiyatro eserini kaleme aldım. Tiyatro ve sanatta, cemiyete bir ayna tutmayı hedefliyorum. Seyirciyi de bir oyuncu kabul ederek hareket ediyorum.

'Edebiyattan sanata, Sultan Abdülhamid’in ismi sathi eserlerle heba ediliyor' tenkitlerine katılıyor musunuz? Sadece Sultan Hamid değil, Necip Fazıl’dan Nazım Hikmet’e, isimlerden geçinenler çok insan var. Bu ülkenin ortaya çıkardığı değerlerin hepsi, bazı ellerde can çekişiyor. Ama bunu tiyatroda yapamazsınız. Medeniyetin manifestosu tiyatroda, geçinmek maksadıyla bir eseri sahneye koyarsanız, yürümez. Bir derdiniz yoksa sahneden silinirsiniz.
Başlık Yazar
Sultan Abdülhamid Han'ın Kur'anı Kerim Hassasiyeti Rahim Er
Esaretten Dönem Gazi Osman Paşa’yı Sultan Abdülhamid Han Nasıl Karşıladı? Prof. Dr. Tuncay Öğün
Sultan Abdülhamid Han: "Karakeçililer Benim Öz Hemşehrilerimdir" Murat Öztekin
II. Abdülhamid ve Dünya Prof. Dr. Çağrı Erhan
Son Sultan’ın Bir Günü Prof.Dr. M.Metin Hülega
Sultan Abdülhamid Han'ın Çiftlikleri Hasan Soydan
Yıldız Hamidiye Cami Rahim Er
Bu da Sultan’ın sıra dışı dünyası Murat Öztekin
Tek Başına Bir Sultan İrfan Özfatura
Sultan Abdulhamid Han'ın Hayatı Sahneleniyor Murat Öztekin
Sultan Abdülhamid Han’dan Sonra Başımıza Gelenler Dr. İbrahim Pazan
Sultan Abdülhamid Han'ın Mülkleri Rahim Er
Sultan Abdulhamid Han'ın Milliyetçiliği Necip Fazıl Kısakürek
Sultan Abdulhamid Han Tıbbiyeye Çok İhtimam Gösterdi Prof. Dr. Ekrem Buğra Ekinci
Burma (Myanmar) Müslümanları II. Abdülhamid Han'ı Dillerinden Düşürmezdi Prof. Dr. Ahmet Şimşirgil
Sultan Abdülhamid Han’ın Naaşı Önünde Ahmet Refik
Sultan Abdülhamid Han'ı Tanımak Prof. Ekrem Buğra Ekinci
Yahudilerin Sultan Abdulhamid Han’a Teşekkürü Prof. Dr. Ahmet Akgündüz
Sultan Abdulhamid Han'ın Efsanevi Mirası Prof. Dr. Ekrem Buğra Ekinci
Sultan Abdülhamid Han’nın İçtimai Siyaset Anlayışı Melik Arvas
Sultan Abdulhamid Han’ın İspanyol Elçisine Verdiği Muhteşem Cevap Ö. Serdar Akın
Sultan Abdülhamid Han’ın Osmanlı Devleti İle Japonya’yı Mukayesesi Doç. Dr. F. Şayan Ulusan Şahin
Sultan Abdülhamid Han ve Müşfika Hanım Ö. Serdar Akın
Sultan Abdülhamid Han’ın Verdiği Ders Vakanüvis
Sultan Abdülhamid Han'ın Dış Siyasetteki Hassasiyeti Ö. Serdar Akın
Sultan Abdülhamid Han’ın Söğüt Bölüğü Tahsin Paşa
Sultan Abdulhamid Han Bütün Osmanlı Coğrafyasını Fotoğraflaştırdı Murat Öztürk
Abdülhamid Han’ın Ramazan-ı Şerif ve Hırka-i Saadet Ziyaret Günleri Şadiye Osmanoğlu
Mazlum Bir Padişah: Sultan Abdülhamid Han Rahim Er
Sultan Abdülhamid Eğitim ve Araştırma Hastanesi Rahim Er
Sultan İkinci Abdülhamid Han ve Eğitim Politikası Ayhan Çiftçi
Üç Kıtanın Son Hükümdarı Sultan İkinci Abdülhamid Han İbrahim Akkurt
İttihatçı Basının Abdülhamit Hân Düşmanlığı Yavuz Bahadıroğlu
Sultan Abdülhamid Han’ın Habeşistan Siyaseti Prof. Dr. A. Hâluk Dursun
Abdülhamit Han'ın Büyük Bir Kültür Hizmeti: Yıldız Kütüphânesi Ö. Serdar Akın
II. Abdülhamid Han'ın ABD Elçisine Anlattıkları Yavuz Bahadıroğlu
Abdülhamid Han’ı ‘‘Gazi’’ Yapan Zafer 1897: Türk-Yunan Savaşı Ömer Faruk Yılmaz
Sultan Abdülhamid Han Zamanda Ermeniler İle İlgili Bir Muhtıra-i Hümâyûn Mehmet Hocaoğlu
Sultan Abdülhamid Han Ekonomik Krizi Nasıl Aştı? Ziya Şakir
Dolmabahçe Sarayında Bayramlaşma Merasimi Şadiye Osmanoğlu
Sultan Abdülhamid Han’ın İsmini Yaşatan Hizmeti: Hamidiye Etfal Hastanesi Göksel Erdoğan
Abdülhamid Han’a Kızıl Sultan Diyen Kimlerdi? Mehmet Hocaoğlu
Sultan Abdülhamid Han’ın En Büyük Projesi: Hicaz Demiryolu Cüneyt Teke
Sultan Abdülhamid Han’ın Türkçe Hassasiyeti Prof.Dr.Vahdettin Engin
Sultan Abdülhamid Han’ın İsmini Yaşatan Hayırlı Bir Hizmeti: Hamidiye Suyu Abdullah Zülgaip Akkuş
Abdülhamid Han’ın Büyük Din Gayreti Nurettin Topçu
Sultan Abdülhamid Han’ın Fazilet Mirası: Darülaceze Selman Keklik
Sultan Abdulhamid Han'ın İleri Görüşlülüğü Sara Korle
Sultan Abdülhamid Han'ın Uzak Doğu Siyaseti Editör
Sultan Abdülhamid Han'ın Büyük Basiret ve Cesareti Editör
Çanakkale’nin Gerçek Kahramanı Bir Devrik Sultan: “Abdulhamid Han” Resul Tosun
Sultan Abdulhamid Han'ın Tıp ve Eczacılığa Verdiği Büyük Önem Said N.Duhani
Sultan Abdülhamid Han Devrinde Yıldız Saray’ından Bir Hatıra Ayşe Osmanoğlu
Sultan Abdülhamid Han’a Çirkin İftira Ö. Serdar Akın
Sultan Abdülhamid Han’ın Şefkat ve Merhameti Ziya Şakir
Sultan Abdülhamid Han’ın Tahtan İndirilmesine Japonlar Müteessir Oldu Abdurreşid İbrahim
Sultan Abdülhamid Hân’dan Van’a Kitap M. Ali Demirbaş
Sultan Abdülhamid Han'ın, Günlük Meşguliyetleri Ziya Şakir
İleri Görüşlü Sultan: II. Abdülhamid Han Yrd. Doç. Dr. Mustafa Şeker
Sultan Abdülhamid Han Hayranı Bir Yunanlı Yazar Tercüme eden: Hayrettin Turan
Sultan Abdülhamid Han’ın Dinî Hassasiyeti Ve İnce Siyaseti Ziya Şakir
Sultan Abdülhamid Hanı Şifaya Kavuşturan Dua Ziya Şakir
Sultan Abdülhamid Han Siyasette Olduğu Gibi Sanatta da Dehaydı Ziya Şakir
Abdülhamid Han’ın Kıyas ve İctihad İle İlgili Fikirleri Ö. Serdar Akın
Sultan Abdülhamid Han'ın Cesaret ve Vakârı Ö. Serdar Akın
Sultan Abdulhamid Han'ın Ecdadı Karakeçili Aşireti ve Ertuğrul Gazi'ye Vefası M. Şakir Ülkütaşır
Amerikalı Bir Doktorun Gözü İle Abdülhamid Han ve Hamidiye Hastahanesi Dr. Hasan Fevzi Batırel
Sultan Abdülhamid Han'ın Ramazan-ı Şerif Hassasiyeti Prof. Dr. Vahddin Engin
Güney Afrika'dan Sultan'a Mektup Var Osman Sarper
Sultan II. Abdülhamîd Han Editör