Balkan Savaşında İstanbullu Hanımların Gayreti

Kız İdadisi (Kız Lisesi) Talebesi Zehra 15.07.2026 21

B
alkan Harpleri sırasında düşman Edirne’ye yaklaşırken, İstanbullu bir kısım münevver hanımlar halkımızı uyandırmak ve askerlerimize yardım için bir araya geldiler. Toplantıda konuşma yapan Kız İdadisi (Kız lisesi) talebelerinden Zehra’nın vatan ve millet sevgisine dair konuşması aşağıdadır. Acaba bugün liselerimizdeki kız talebelerimizden kaç tanesi milli hissiyatını bu şekilde ifade edebilir?

Muhterem Hanımefendiler!

Herkes biliyor ki, bugün düşman Rumeli hududumuzu baştan başa sarmış ve İstanbul kapılarına kadar dayanmıştır.

Bugünün sıkıntısını üzerimizden defetmek ve gaflet uykusuna dalmış olan bu milleti istikbali şüpheli, korkulu bir hayattan kurtarmak için yegâne çareyi biz kadınlar kendi çalışmamızda aramalıyız.

Daha dün Osmanlı hilâli, Türk bayrağı altından çıkıp istiklâlini ilân eden zalim Bulgarlar, Sırplar, Yunanlılar, Karadağlılar, bu vahşi canavarlar, mukaddes Türk bayrağının dalgasını Rumeli toprakları üstünden ebediyyen kaldırmak için birlik olup ittifak etmişlerdir.

Fakat, hanımlar! Bu milletin yegâne tarihi Rumeli’dedir, milletleri yaşatan eski tarihler hep oradadır.

Kosova, Mohaç, Sırpsındığı, Silistre, Varna, Pilevne ve bugünkü İşkodra ve Yanya ve zelil, hakir vasıtalarla düşürülmeye çalışılan Edirne hep oradadır! Bu yerler altı yüz senelik Osmanlı bahadırlarının kanlarıyla yoğrulmuş ve mübarek şehitlerin meşhedleriyle mukaddestir.

Vatanımızın ta kapısına kadar dayanmaya hazırlanan bu düşmanlar altı bu kadar asırlık büyük olan bu devleti yıkmak, şanlı ecdadımızın mezarlarını kazmak, âdil ve hikmetli idaresiyle bütün medenî cihanın bir adalet timsali olan bu yüce İslâm dinini esasından mahvetmek için otuz senelik kuvvetlerine güveniyorlar ve ondan istimdat ediyorlar.

Bir vakit dünyalara hâkim olan Türkler, bu metin Osmanlı kılıçları, eğer ecdadının mübarek mirası olan Rumeli’yi, Avrupa’nın bir parçası olan bu toprağı bu defa Bulgarların kirli, çamurlu çizmeleri altından kurtaramazsa, artık milliyet, kavmiyet, medeniyet, din ve mezhep namına bir şey, hiçbir şey işitilmez; yalnız istikbalde yetişecek evlatlarımızın her gün üzerimize okuyacağı lânetleri işitiriz.

Hayır, hayır!.. Bu zamana kadar geçmişinin mübarek topraklarında büyüyen bizler vicdanımızın en yüksek sadasıyla bu felaketleri görmemek için erkeklerimizle birlikte çalışacağımızı temin ve teyit eyleriz.

Şanlı fetih ve zafer levhaları ile açık tarihimizin yine o kelimelerle devam etmesini isteriz.

''Hanımlar!

Vatanın selametine yalnız erkeklerin canı ve hayatı ile müdafaayı kâfi zannedenler, selâmet-i serhadde gönderilen milyonlarca evlatlarımızın, askerlerimizin mevcudiyetlerinde arayanlar hamiyet erbabından olmayanlardır. Milletlerin tarihini tetkik edersek görürüz ki, onların kadınları da kara ve felâketli zamanlarında erkeklerinin önüne düşmüşler, birlikte çalışmışlar ve bu uğurda canını feda etmişlerdir.

Biz ne yapabiliriz?

Biz kendimizi insaniyet sahasına atarsak pek büyük işler yapacağımızı görürüz.

Biz dikiş diker, iane verebiliriz. Erkeklerimizi, ev, salon köşelerinde, kahvelerde “Biz hamiyetliyiz” deyip de bu felaketlere karşı pek kayıtsız kalan erkeklerimizi vatan müdafaasına, harbe uğurlayabiliriz.

Bugünkü verilen yardımlarda da görülüyor ki, zenginlerimiz henüz bir hamiyet icra etmiyorlar. Fakat, hanımlar! Biz tamamıyla kani olmalıyız ki, nefsimiz için muhafaza ettiğimiz büyük servetlerimiz vatanın mevcudiyetiyle kaimdir.

Hayatla ölüm arasında son dakikalarını geçiren bu sevgili memleket, bu mukaddes vatan erkeklerin silahı, kadınların gayreti sarılmasıyla canlanacak ve artık ölmeyecektir.''

Ne yazık ki Balkan savaşında İttihat ve Terakki yüzünden Rumeli düştüğü gibi Edirne de işgal edildi.

Kaynak: Balkan Harbinde Kadınlarımızın Konuşmaları - Şefika Kurnaz

İlgili Makaleler

Balkanlar- Rumeli
KOSOVA’DA SÛZİ ÇELEBİ’NİN TÜRBESİ VEFÂ BEKLİYOR
F
atih Sultan Mehmet tarafından fethedilen Kosova’nın Prizren şehrindeki Sûzi Çelebi Hazretleri camisinin haziresi ve türbesi harabeye dönmüş, içler acısı bir durumda. Otlar ve çöpler arasında adeta kaybolmuş.  Sûzi Çelebi hazretleri, mücahid-gazi, şair, âlim ve evliyadır. Türkçe yazdığı 15.000 beyitlik…
Balkanlar- Rumeli
Osmanlı Akıncıları ve Prizrenli Sûzî Çelebi
O
smanlı Devleti’nin 14. ve 15. asırlarda Avrupa’da yaptığı baş döndürücü fetihlerde “akıncı” diye anılan askerî sınıfın çok önemli bir rolü vardır. Bugünün komando sınıfına karşılık gelen akıncıların, düşmanın iktisadi gücünü ve manevi yapısını altüst ederek savaşın kazanılmasında çok mühim hizmetleri olurdu. Fatih…
Osmanlı Akıncıları ve Prizrenli Sûzî Çelebi
Balkanlar- Rumeli
Türklerin Batıya Koşusu
D
okuzuncu asrın ortalarına doğru, Orta Asya’dan kovulan Türk boyları, çaresizlik içinde göç ediyorlardı. Kırgızların mağlûp ederek, ana yurtlarından kovduğu bu insanlar, aslında kaybederken kazanıyorlardı. Çünkü bir müddet sonra bu hâdise, Türk tarihinin dönüm noktası olacak neticeler doğuracaktı.

Önce güneye inen mağlû…
Balkanlar- Rumeli
Balkanlarda Kadîm Bir Osmanlı Şehri: Prizren
F
ethin üzerinden uzun asırlar geçmiş, devir dönmüştür. Osmanlı’nın tam 500 yıl adaletle idare edip medeniyetler kurduğu bu topraklar bugün öksüz, üzerindekiler yetim kalmıştır. Yaklaşık ll.000 km2’lik bir toprak parçası üzerinde, müstakil bir devlet olmanın gururunu yaşayan Kosova,  Balkanların en genç devletidir. 

Türk…
Balkanlarda Kadîm Bir Osmanlı Şehri: Prizren
Balkanlar- Rumeli
Sancak Boşnaklarının Türk Sevdası
B
alkanlar'da Tarih boyunca, günümüzde olduğu gibi Sancak nüfusunun çoğunluğunu Boşnaklar teşkil etmiştir. Sancak, tarih boyu Bosna-Hersek'in ayrılmaz bir parçası idi. Bu bakımdan Sancak tarihi, aynı zamanda Boşnak kimliğinin devamını sağlamak için yürütülen Bosna-Hersek mücadelesinin de bir parçası sayılabilir. 
Gerek B…
Balkanlar- Rumeli
Orda Dostlar Var Uzakta..
R
essamlar fotoğrafçılar Maglay’a bayılıyorlar. Kale var, kule var, taş kubbeler, ahşap minareler, kitabeli çeşmeler, tekkeler, dergâhlar, kafesler, cumbalar…

Tito’nun Yugoslavya’sı kapalı bir kutuydu âdeta. Biz Almancılardan dinlerdik. Yok Üsküp’te arabası bozulmuş da tamirci bakmış, onarmış. “Haade gidesin” demiş, “dua…
Orda Dostlar Var Uzakta..
Balkanlar- Rumeli
İşkence Adası Nargin
B
iliyorsunuz Birinci Cihan Harbi’ne Almanya, Avusturya Macaristan, Bulgaristan ve İtalya ittifakı ile gireriz. Bulgarlar erken bırakır, İtalyanlar ise karşı cenaha geçerler kurnazca. Rusya uyanıktır, İngiltere, Fransa, Belçika, Sırbistan, Yunanistan, Romanya, Portekiz, Japonya, Brezilya ve ABD’nin bulunduğu tarafta…
İşkence Adası Nargin
Balkanlar- Rumeli
Osmanlılar Macaristan’a Refah ve Huzur Getirdi
M
acar tarihçisi Sándor Takáts’ın (1860-1932) Rajzok a török világból (Türk Âleminden Çizgiler) adlı eseri Macar bilimler Akademisi yayınları arasında neşredildi. Bu eseri, Macaristan, Avusturya ve Almanya arşivlerinde bulunan orijinal vesikalara istifade edilerek yazılmıştır. Bilindiği gibi, eski Macar tarihçileri…
Osmanlılar Macaristan’a Refah ve Huzur Getirdi
Balkanlar- Rumeli
Osmanlı Bosna’sı ve Asil Boşnaklar
B
ugünkü Bosna-Hersek Cumhuriyeti yaklaşık 50 bin km² alana, 20 km sahile ve 5 milyon nüfusa sahiptir. Tarihî ve tabii güzellikleriyle cennet gibidir. Osmanlı eserleriyle de âdeta bir açık hava müzesidir.

Fatih Sultan Mehmed, İstanbul’un fethinden 12 sene sonra, 1463 yılında Bosna’yı fethetti. 1521’de Bosna Sancağı,…
Osmanlı Bosna’sı ve Asil Boşnaklar
Balkanlar- Rumeli
Rumların Mora Katliamı
M
ora'da Balyabadra Piskoposu Germanos, 4 Nisan 1821'de savaş ilanı yapar. Rumlar kalabalık ve donanımlıdırlar. Peloponnesos'te 40 bin Türk'e karşı 350 bin Rum vardır mesela. Yağma ve cinayetler ansızın yayılır, erkekleri katleder, kızları köle yaparlar. Kalelere sığınan Türkler ümitsizdir, ne barut vardır, ne de gıda. 

Rumların Mora Katliamı
Balkanlar- Rumeli
Osmanlı Mimarisinin Şaheserler Yurdu Prizren
P
rizren bugünkü 170.000 nüfusuyla Kosova'nın en mühim il ve kültür merkezlerinden birini oluşturmaktadır. Eski ve yeni kültürlerin kaynaşması ve çok sayıda tarih ve kültür abidelerine sahip olan Prizren'in zengin tarihi çoğu araştırmacıların alakasını çekmiş, hakkında binlerce sayfanın yazılmasına ve binlerce…
Osmanlı Mimarisinin Şaheserler Yurdu Prizren
Balkanlar- Rumeli
Osmanlı’nın Bosnası
A
lman seyyah F.Karl Kıenit 20.asrın ilk yarısında bütün Osmanlı Coğrafyasını gezerek tarihi şehirleri mükemmel şekilde tahlil etti. Bosna hakkındaki tespitleri aşağıdadır. Editör.

İstanbul’un fethinden 10 yıl sonra Bosna’ya bir sefer yapan Fatih Sultan Mehmet birkaç Sakson madenci şehri (Sreprenica, Olovo) ile Güney…
Osmanlı’nın Bosnası